Het recycling proces


In onderstaande film van VHT-lid De Boer Groep wordt het textielherwinningsproces in woord en beeld uitgelegd. 


Het textielrecyclingproces kent een aantal stappen:

Inzameling

In Nederland wordt per jaar ongeveer 70 miljoen kilo aan textiel ingezameld. Het garanderen dat door burgers afgedankt textiel zo hoogwaardig mogelijk wordt verwerkt, is een verantwoordelijkheid van de gemeenten. Door bedrijven afgedankt textiel is een verantwoordelijkheid van die bedrijven zelf.

Gemeenten, maar ook een aantal ondernemingen, sluiten contracten met professionele en charitatieve inzamelaars van textiel. Omdat textiel een “afvalstroom” is die geld oplevert is dit vaak een lucratieve bron van inkomsten voor deze gemeenten.

Inzamelaars maken gebruik van de bekende inzamelcontainers om het textiel gescheiden in te zamelen. Daarnaast wordt er ook gebruik gemaakt van zakken aan de weg. Het gescheiden inzamelen van het textiel is van vitaal belang voor de kwaliteit van het materiaal. Gemengd inzamelen met bijvoorbeeld karton zorgt voor enorm waarde maar ook kwaliteitsverlies.

Niet alle textiel dat door consumenten ter beschikking gesteld wordt  vindt zijn weg naar de textielinzamelaars. Uiteraard wordt er ook veel 2ehands kleding direct van burger op burger doorgegeven, door hen verhandeld via internet of aan kringloopwinkels aangeboden.

Tenslotte wordt ook een (te) groot deel van het textiel dat nog nuttig toegepast kan worden gewoon bij het restafval gegooid.


Sortering

De textielrecyclingbranche in Nederland doet grofweg 3 dingen met het textiel dat ingezameld wordt. De inzamelaars passen soms een eerste globale sortering toe en verkopen daarna het materiaal aan gespecialiseerde textielsorteerbedrijven. De charitatieve instellingen besteden de geldopbrengst van de textielinzamelingen overeenkomstig hun statutaire doelstelling. Het in Nederland ingezamelde textiel wordt (voor een groot deel) door de inzamelaars verkocht aan sorteerbedrijven in Nederland en in het buitenland.

In Nederland wordt textiel niet alleen hergebruikt maar ook gerecycled. Het verschil tussen hergebruik en recycling is dat bij hergebruik het product min of meer in onveranderde toestand, eventueel na reparaties, weer opnieuw wordt gebruikt. Bij recycling wordt juist het materiaal waarvan een product is gemaakt weer opnieuw gebruikt.

De ingezamelde kleding kan na sortering door deze bedrijven onderscheiden worden in de volgende soorten:

  • Nog goed draagbare kleding en huishoudtextiel (met inbegrip van nog goed draagbare schoenen);
  • Poetslappen (te gebruiken door ambachtelijke-, industriële- en nutsbedrijven);
  • Recycling; overig materiaal geschikt gemaakt kan worden voor hergebruik.
  • Reststof


Er wordt geschat dat 55% van het ingezamelde textiel geschikt is voor hergebruik, 37% voor recycling geschikt is (inclusief poetslappen) en dat 8% afval is.


Draagbare kleding/schoenen

Sorteerbedrijven maken handmatig en vakkundig een verfijnde sortering naar categorie (dames-, heren-, kinderkleding), kwaliteit (geschikt voor producthergebruik of materiaalhergebruik (poetslappen of recycling) en naar materiaalsoort (katoen, wol, enz). Medewerkers met jarenlange ervaring en kennis van huidige modetrends kunnen feilloos en op hoge snelheid de kilo’s ongesorteerd, 2e handstextiel sorteren.
Op deze manier worden tot wel 400 verschillende soorten onderscheiden, afhankelijk van de fijnmazigheid van het sorteerproces bij de sorteerder.
Kledingstukken die aangeschaft worden voor vaak vele tientallen euro’s, verliezen veel van hun waarde op de tweedehandsmarkt. Daarom wordt 2e handstextiel niet per stuk verkocht, maar per kilo. Na sortering worden de kledingstukken tot balen van 25, 50 of zelfs 100 kg geperst. Uiteindelijk worden deze balen geëxporteerd naar 125 landen, vaak naar geografische behoeftes waar dan ook ter wereld. Met name in India, Pakistan (zomer- en winterkleding), landen in Afrika (zomerkleding) en Oost-Europa is veel vraag naar 2e hands kleding daarnaast bevinden zich hier ook bedrijven die zich bezighouden met poetslappen en recycling. 


Poetslappen

Uit het ingezamelde materiaal worden de niet meer als kleding bruikbare grotere stukken textiel gesorteerd, welke na ontdaan te zijn van fournituren (zoals knopen, haken e.d.) in rechthoekige stukken worden versneden tot poetslappen. Dit materiaal wordt op grote schaal in het bedrijfsleven gebruikt door ambachtsbedrijven (bijv. drukkerijen, garages, verhuisbedrijven), industriële bedrijven (bijv. machinefabrieken, autofabricage) en nutsbedrijven (bijv. de tram- en spoorwegen).


Recycling

Textiel materialen bestaan uit vezels. Dit kunnen natuurlijke of synthetische vezels zijn. In kleding worden vaak mengingen van materialen gebruikt, zoals polyester en katoen, wol en acryl of katoen en elasthaan. Als het product afgedankt wordt en het niet direct hergebruikt kan worden (2e hands kleding), dan is vervezelen vaak een goede optie. In zo’n proces wordt het textiele product vermalen, totdat alleen nog maar vezels over zijn. De ritsen, knopen en andere niet textiele bestanddelen worden bij het mechanisch uitpluizen (vervezelen) door de machine verwijderd.

Vaak zijn de vezels die worden teruggewonnen nog van een hele goede kwaliteit (weinig verontreiniging, voldoende lange vezels). Uit deze vezels kunnen in principe weer hele mooie producten worden gemaakt, maar meestal gebeurt dat niet, omdat de vezelsamenstelling en -kleur een mengeling is van alles. Dit kan worden verbeterd door de textiel voor vervezeling eerst te sorteren op kleur en op soort textiel.

Gerecyclede kleding/textiel wordt gerecycled tot grondstof voor diverse nieuwe textielmaterialen, bijvoorbeeld:

  • Garens voor de vervaardiging van vloerbedekking
  • Dekens
  • Vilt voor geluidsisolatie
  • Vulmateriaal voor b.v. dashboards, autostoelen, matrassen, meubilair
  • Papierproductie (katoen en linnen)


Vanwege het wereldwijd schaarser worden van grondstoffen proberen wetenschappers samen met het bedrijfsleven te zoeken naar nieuwe en betere manieren om textiel te vervezelen (Het Fibersort project bijvoorbeeld).
Daarnaast zoeken zij naar nieuwe toepassingen voor de vezels die op deze manier gewonnen worden. De techniek is nog niet zo ver dat hoogwaardige producten, zoals kleding, goedkoop en op grote schaal gemaakt kunnen worden- maar er wordt zeker voortgang gemaakt.


Reststof

Van het ingezamelde 'gebruikt textiel' blijft uiteindelijk een hoeveelheid van 5 tot 8 procent onbruikbaar materiaal (afval) over.
De eindbestemming voor dit residu is thermische recycling.

 

(1) Bron: Frankenhuis te Haaksbergen

 

Gepubliceerd op:  10 juli 2017 755 x bekeken